Q5 - Chương 9.2

Dịch giả: Hương Ly
Cổ Nguyệt Books phát hành
NXB Văn Học
Đả tự: nth166
Nguồn text: wattpad

Đại diện của phòng giam 101 là một ông già có thân hình nhỏ bé, gầy gò, quắt queo. Ông ta phát biểu hết khoảng 3 hay 5 phút gì đó, nội dung sáo rỗng, dùng từ khô khan khiến cho những người ngồi dưới nghe mà chắng có chút hứng thú nào. Nhưng viên quản giáo trên bục giảng liên tục quan sát phía dưới, vì thế các phạm nhân không những không thể nào không tỏ thái độ thành khẩn mà còn chốc chốc lại phải vỗ tay tán dương nhiệt liệt bài phát biểu của lão.

Ông già ấy vừa đi xuống thì đại diện phong giam 102 tiến lên, cho tới bữa cơm trưa thì đại diện các phòng giam ở tầng 1 và tầng 2 đều đã phát biểu xong, thế mà nhẩm tính vẫn chưa được một nửa.

Trương Hải Phong xua tay ra hiệ quản giáo không cần gọi thêm đại diện phòng giam nào lên nữa rồi tổng kết vắn tắt đôi ba câu và tuyên bố buổi chiều sẽ tiếp tục. Các phạm nhân dù nghe thôi cũng đã thấy mệt mỏi lắm rồi, song chẳng ai dám lên tiếng trách móc kêu ca gì. Ai nấy vội vàng ăn xong bữa trưa, chỉ được nghỉ ngơi một lát rồi lại bị đưa quay trở lại hội trường.

Công tác học tập trao đổi lại được tiếp tục. Đám phạm nhân này phần đông đều là những kẻ thô lỗ không được học hành gì thì được mấy người viết nổi một bài văn cho ra hồn? Nói đi nói lại vẫn chỉ là mấy câu sáo rỗng, hết tỏ ra đau lòng lại thể hiện sự quyết tâm, chỉ nghe thôi cũng đủ làm người ta chai lì cả lỗ tai. Cứ như vậy cho đến tận 4 giờ chiều, đến Trương Hải Phong cũng cảm thấy khó chịu, phiền phức. Anh ta ngồi ở vị tí chính giữa bàn chủ tịch, khuông mặt thì ẫn giữ được vẻ nghiêm túc nhưng trong lòng thì thầm trách lãnh đạo cấp trên đúng là chả hiểu công tác của cấp dưới gì sất, chỉ giỏi bày ra ba cái hoạt động giáo dục mang tính hình thức này thôi. Giáo dục tư tưởng mà có hiệu quả, cà đám người này đâu đến mức phải vào trại giam dành cho tội phạm nghiêm trọng này không?

Đang trong lúc bức bối bỗng nghe quản giáo gọi tới tên phòng giam 424, Trương Hải Phong lập tức tỉnh táo hẳn vì anh ta đã qua nhạy cảm với con số này rồi. Có người ngồi dưới đáp "Có!", sau đó từng bước đi về phía bàn chủ tịch, người đó đeo một cặp kính mà hiếm khi thấy ai ở khu trại giam tội phạm nghiêm trọng này đeo, chẳng cần nói cũng biết đó là Hàng Văn Trị.

Vì Chung Tiểu Thuận kẻ đã chết do "tự sát" là thành viên của phòng giam 424 nên Trương Hải Phong đặc biệt quan tâm đến phần phát biểu của Hàng Văn Trị. Cong lãnh đạo cấp cao của nhà tù thì chắc chắn sẽ lấy ài phát biểu này làm tài liệu tiêu chuẩn để đánh giá hoạt động lần này của khu trại giam số 4. Thấy Hàng Văn Trị bước từng bước tiến lại gần, Trương Hải Phong cũng thấy yên lòng, vì anh ta tin rằng Hàng Văn Trị sẽ không làm anh ta thất vọng.

Quả nhiên Hàng Văn Trị bước lên bục, vừa cất lời phát biểu đã tạo hiệu ứng khác biệt rõ ràng. Các đại biểu phòng giam khác lúc lên phát biểu đều cố nặn ra nét mặt khổ sở, xót xa, bày tỏ ảnh hưởng và ý nghĩa tiêu cực từ cái chết của Chng Tiểu Thuận cho bản thân mình. Trong khi đó Hàng Văn Trị lại theo một mạch tư duy khác. Anh ta kể về ngày đầu vào từ của mình trước rồi miêu tả ấn tượng đầu tiên của mình về Tiểu Thuận. Dưới ngòi bút sinh động của anh ta, Tiểu Thuận được xây dựng thành hình tượng một thành phần có tâm lý không ổn định với vẻ bề ngoài kiên cường nhưng bên trong thì rỗng tuếch, vừa bồng bột nông nổi lại vừa hay khoe khoang tự đắc. Tiếp đến Hàng Văn Trị lại phân tích lý do vì sao Tiểu Thuận lại có những biểu hiện không an phận như vậy và kết luận tất cả đều là do sự cố chấp trong tư tưởng của cậu ta, rồi điều đó dần dần ăn sâu vào tâm hồn vốn chẳng lành mạnh gì của cậu ta, khiến cậu ta ngày càng lún sâu vào trong vũng bùn, cuối cùng đã đi ngược lại so với hướng cải tạo lao động đúng đắn, đã phụ công giáo dục và lòng tốt của các cán bộ quản giáo ở đây. Đoạn này rất hoàn chỉnh về mặt logic lại vô cùng rõ ràng làm cho người nghe đều có thể thực sự cảm nhận được từ trong lòng rằng: Việc Tiểu Thuận tự sát chính là hậu quả của khối "u ác" trong tư tưởng của cậu ta đã di căn và ngày một xấu đi, dù cho các cán bộ quản giáo đã lỗ lực hết sức, nhưng cuối cùng cũng không thể nào thay đổi được vận mệnh mà cậu đã tự lựa chọn cho mình.

Nói xong doạn trên Hàng Văn Trị chuyển sang phân tán những va đập về mặt tư tưởng giữa mình và Tiểu Thuận khi mà cậu ta bắt đầu rơi vào tình trạng suy sụp như thế nào. Anh ta kể mình cũng rất lo lắng cho tương lai của người bạn cùng phòng giam , nhưng vì rất nhiều nguyên nhân khác mà đã không kịp thời giúp đỡ và cứu vãn đối phương, bởi thế đã tạo ra bi kịch ngày hôm nay. Riêng điểm này Hàng Văn Trị thay mặt cho anh em trong phòng giam 424 tỏ thái độ tự phê bình kiểm điểm.

Đoạn cuối cùng cũng là đoạn đặc sắc nhất, Hàng Văn Trị nhận thấy vụ việc Tiểu Thuận "tự sát " vốn có hai mặt. Tiểu Thuận như một giáo trình phản diện nhưng lại có hiệu quả mà giáo trình chính thống cũng chẳng thể tạo ra được. Nếu tất cả các phạm nhân ở đây đều rút ra bài học cho mình sau vụ việc của Tiểu Thuận, thì bọn họ càng nhanh chóng tiến tới cuộc sống mới. Xét về mặt này mà nói thì cái chết của cậu ta có thể coi như việc xấu thành việc tốt, thậm chí có thể trở thành ví dụ điển hình về công tác giáo dục tư tưởng cho cả khu trại giam trong một thời gian dài.

Bài phát biểu cao thâm uyên bác của Hàng Văn Trị kéo dài đúng gần 10phút. Trương Hải Phong càng nghe càng hứng thú, bài nói này dường như là lời biện hộ cho trách nhiệm của anh ta mà lại từ chính miệng một phạm nhân nói ra nữa chứ. Đợi Hàng Văn Trị đọc xong bài phát biểu của mình, Trương Hải Phong không kìm nén được lập tức tán thưởng "nói hay lắm".

Thấy biểu hiện của sếp Trương như vậy, từ cán bộ quản giáo đến các phạm nhân có ai mà dám lơ là qua quýt? Thế nên tiếng vỗ tay từ phía dưới đồng loạt rào rào vang lên đủ giữ thể diện cho người lên phát biểu.

Trương Hải Phong cất lời khen ngợi xong thì giơ tay lên ra dấu cho mọi người im lặng, dường như còn điều gì muốn nói. Tiếng vỗ tay ngừng hẳn, cả hội trường im phăng phắc. Mọi người đều chờ đợi ý kiến phát biểu của lão Trương, nhưng đúng lúc này trong đoàn người lại chợt vang lên thứ âm thanh không hề ăn nhập vào bầu không khí.

Dù âm thanh ấy không hề lớn nhưng trong bầu không khí nghiêm trang của đại hội thế này thì đúng là một sự mỉa mai, bởi đó rõ ràng là tiếng gáy thoải mái khoan khoái của một gã đàn ông nào đó.

Phía dưới các phạm nhân đã có tiếng xì xào, mọi người đều ngoái nhìn về phía phát ra âm thanh. Chỉ thấy kẻ đang ngáy đó là Đỗ Minh Cường, bạn cùng phòng của Hàng Văn Trị. Đầu hắn hơi cúi xuống, hai mắt nhắm nghiền xem ra đã ngủ được một giấc ngon lành rồi, chỉ có điều trước đó có các đại diện các phòng giam lên phát biểu nên không ai phát giác ra mà thôi. Giờ đúng lúc mọi người im lặng để nghe lão Trương chỉ thị , nên tiếng ngáy mới cảng rõ ràng hơn.

Bản thân Trương Hải Phong cũng không ngờ là lại xảy ra tình huống này, nên sắc mặt anh ta dần trở nên cứng nhắc u ám. Những ai quen biết và hiểu về anh ta thì đều biết đây là biểu hiện anh ta sắp nổi trận lôi đình rồi.

Anh Bình và Đỗ Minh Cường ngồi cách nhau đúng một chiếc ghế trống của Hàng Văn Trị. Tình hình này làm y vừa tức vừa sốt ruột , liền đá một cái thật mạnh trúng bắp chân Đỗ Minh Cường. Hắn kêu "ái" một tiếng rồi lập tức tỉnh dậy, hai mắt mở trừng trừng nhìn xung quanh như chẳng hề hay biết có chuyện gì đang xảy ra.

Có một số người không nhịn được bắt đầu cười trộm. Bầu không khí nghiêm trang được giữ gìn trong cả ngày hôm nay trong hội trường chợt biến mất hoàn toàn.

Ý thức được là mọi người đang nhìn mình, Đỗ Minh Cường nhoẻn miệng cười rồi vội vàng lấy vật gì đó từ trong hai lỗ tai ra cho vào túi áo, sau đó giả bộ ngồi thẳng, mắt nhìn về phía trước một cách hết sức nghiêm túc.

Nhưng những biểu hiện giác ngộ này của hắn cũng đã quá muộn, Trương Hải Phong tức giận nói lớn: "Đỗ Minh Cường đứng lên bục cho tôi!"

Đỗ Minh Cường dường như bất cần, lão Trương đã ra lệnh, hắn bèn đứng dậy đi về phía bàn chủ tịch. Hắn đi thẳng người, đầu ngẩng cao cứ như lên sân khấu nhận hoa danh dự vậy. Lên trên bục hắn đứng phía trước Hàng Văn Trị cũng không nói lời nào cả. Hai người này một cao một thấp, người mắt to người mắt bé chỉ nhìn nhau, y như đang diễn kịch câm vậy.

Đám phạm nhân ở dưới không tài nào nhịn được nổi nữa, cười vang cả hội trường ,còn nhiều người khác thì bắt đầu xì xào bàn tán.

Trương Hải Phong trừng mắt nhìn đến nỗi con ngươi như muốn bắn ra ngoài vậy. Anh ta nói thật to "Đỗ Minh Cường, thái độ này của anh là như thế nào hả?". Một câu nói thôi nhưng đầy mãnh lực, át được tất cả tiếng cười và tiếng thì thầm to nhỏ trong hội trường. Những phạm nhân chả có tội tình gì nhưng cũng vì thế mà thấy trong lòng hơi sợ hãi, cả hội trường trở lại không khí yên tĩnh vốn có.

Ánh mắt Trương Hải Phong nhìn một lượt từ đầu đến chân Đỗ Minh Cường rồi nói: "Mọi người đều đang trao đổi ý kiến và chia sẻ cảm xúc của mình, nghiêm túc học tập tinh thần do lãnh đạo nhà giam đưa ra, còn anh thì ngủ gật trong lớp, còn ra thể thống gì nữa?". Chính vì cả hội trường đang im lìm nên dù giọng nói không lớn như nãy nhưng uy lực thì không hề giảm sút.

Đỗ Minh Cường thờ ơ như không hề quan tâm rồi quay đi và nói: "Sự việc vẫn chưa được làm sáng tỏ thì có gì để mà trao đổi chứ?".

Câu này một khi đã nói ra, dù kẻ nói bất cần không chút sợ hãi nhưng những người khác nghe xong cũng đủ sốc đến tim đập thon thót rồi. Bởi ngoại trừ mấy viên quản giáo xử lý chuyện xảy ra hôm đó thì mấy thành viên trong phòng giam 424 cũng đều biết nội tình sự việc là trên danh nghĩa thì Tiểu Thuận chết do "tự sát" chứ thực tế là cậu ta bị kẻ khác giết hại. Dưới sự chỉ đạo của Trương Hải Phong mấy người này thông đồng với nhau che giấu chân tướng sự việc, mà mục đích chính là để giảm nhẹ trách nhiệm quản lý không hiệu quả của bọn họ. Còn Đỗ Minh Cường thì tuy bị liệt vào trong số đó, nhưng hoàn cảnh của hắn đặc biệt hơn :tối hôm đó khi mọi người anh Bình đánh đập hành hạ đánh đập Tiểu Thuận thì từ đầu đến cuối, hắn không hề tham gia vào, cho nên chuyện này dù có bị bại lộ, hắn cũng chẳng phải chịu hệ lụy gì. Có lẽ do đã tính trước được nên thái độ của Đỗ Minh Cường đối với việc này trước sau đều lạnh nhạt.

Lúc trước Trương Hải Phong chỉ đạo cả đám người khai man với nhau thì ai cũng tích cực phối hợp, riêng Đỗ Minh Cường là lạnh nhạt uể oải vô cùng khiến cho Trương Hải Phong tức muốn phát điên. Giờ hắn lại giở chiêu này ra, trong lời nói chứa đầy vẻ uy hiếp, lẽ nào muốn nắm đằng chuôi để cưỡi lên đầu lên cổ Trương Hải Phong rồi không coi lãnh đạo ra gì sao?